Ana Sayfa » Yayın Arşivi » Türk Otorinolarengoloji XXXV. Ulusal Kongre Özetleri » 2013 » Kanserli Bireyin Bakımından Sorumlu Yakınlarının Yaşam Kalitesi Ve Etkileyen Faktörler
 

Kanserli Bireyin Bakımından Sorumlu Yakınlarının Yaşam Kalitesi Ve Etkileyen Faktörler

Bolol N., Kaya N., İşçi Ç., Ülgen S.

Amaç: Hemşirelik, yaşamın tüm evrelerinde ve esenlik/sağlık-hastalık durumlarında, birey ve/veya aile ile birlikte gereksinimleri karşılamaya dayalı bir sağlık disiplinidir. Kanser ciddi bir sağlıktan sapma durumudur ve kanserli bireyin bakım ve tedavi gereksinimlerinin karşılanmasında ailenin önemli rolü vardır. Dolayısı ile kanserli bireylerin yaşadıkları sorunlar, bakımından sorumlu kişi/aileyi olumsuz etkilemekte, bu durum kanserli bireye yansımakta ve sorunlar bir kısırdöngü içinde çözümlenememektedir. Bu düşüncelerden yola çıkılarak araştırma, kanserli bireyin bakımından sorumlu yakınlarının yaşam kalitesi ve etkileyen faktörleri saptamak amacı ile tanımlayıcı-kesitsel türde yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evreni, bir üniversite hastanesinin KBB servisinde yatan kanser hastaları ve bakımından sorumlu yakınlarından, örneklem ise gelişigüzel örnekleme yöntemi ile seçilen 87 kanser hastası ve yakınından meydana geldi ve veriler mayıs-ağustos 2013 tarihleri arasında toplandı. Araştırmaya başlamadan önce kurumdan yazılı, hasta ve yakınlarından sözlü bilgilendirilmiş olur alındı. Veri toplama aracı olarak Hasta ve Yakını Tanıtım Formu, Aile-Yaşam Kalitesi Ölçeği (AYKÖ) kullanıldı. Bulgular: Araştırma kapsamındaki hastaların %79.3’ü erkek, yaş yılı ortalaması 59.77, %83.9’u evli, %58.6’sı ilkokul mezunu, %90.8’i çocuk sahibi, %83.9’u ailesiyle yaşamakta, %73.6’sının aile tipi çekirdek, %59.8’i çalışmıyor, %60.9’u yaşamının önemli bir kısmını şehirde geçirmiş, %78.2’sinin ekonomik geliri giderlerimi karşılamakta, %58.6’sı sigarayı bırakmış, beden kitle indeksi (BKİ) ortalaması 25.08 kg/m2, kanser tanısının ortalama 14.67 ay önce konduğu, %52.9’unun kanser dışında bir hastalığının olduğu, %64.4’ünün soygeçmişinde kanser bulunmadığı, %83.9’unun psikiyatrik hastalığının olmadığı belirlendi. Hastaların semptomları incelendiğinde; %32.2’sinde mukozit, %72.4’ünde disfaji, %77’sinde xerostomia, %83.9’unda kıvamlı tükürük, %79.3’ünde tat-koku almada değişim, %11.5’inde kabızlık, %17.2’sinde iştahta azalma görüldü. Hasta yakınlarının özellikleri incelendiğinde; %79.3’ü kadın, yaş yılı ortalamasının 42.99, %81.6’sı evli, %36.8’i ortaöğretim mezunu, %81.6’sı çocuk sahibi, %50.6’sının hastanın çocuğu/gelini olduğu, %67.8’inin çalışmadığı, %54’ünün hastayla aynı evde yaşadığı, %86.2’sinin bakmakla yükümlü başka birinin bulunmadığı, %78.2’sinin kronik bir hastalığının olmadığı ve %52.9’unun bakımda destek aldığı belirlendi. Hasta yakınlarının AYKÖ puan ortalamalarının Psikolojik ve Manevi Sağlık Durumunda (Potansiyel Dağılım (PD)=0-110) 67.10, Fiziksel Sağlık Durumunda (PD=0-90) 37.01, Tanıya Yaklaşım Durumunda (PD=0-70) 20.26, Destek ve Ekonomik Etkilenme Durumunda (PD=0-40) 16.77, toplamda (PD=0-310) 141.15 olduğu görüldü. İncelenen değişkenler içinde hasta yakınının yaşam kalitesini “hastanın yaşı, medeni ve eğitim durumu, yaşamının önemli bölümünü geçirdiği yer, kanser tanısı süresi, diğer hastalığının bulunma durumu, bazı semptomları”, “hasta yakınının cinsiyeti, yaşı, eğitim durumu, hasta ile yakınlık derecesi, bakmakla yükümlü olduğu başka birinin bulunma ve bakımda destek alma durumu” faktörlerinin etkilediği görüldü. Sonuç: Kanserli bireylerin bakımından sorumlu kişilerin yaşam kalitesini etkileyen biyolojik, psikolojik, sosyo-kültürel ve politiko-ekonomik faktörler bulunmaktadır. Dolayısı ile kanserli ve bakımından sorumlu bireylerin bakım gereksinimlerinin karşılanmasında sözkonusu faktörler dikkate alınmalıdır.

Türk Otorinolarengoloji XXXV. Ulusal Kongre Özetleri HB 2

Kullanım Şartları
 LookUs & Online Makale